‘ऋतु फेरिँदै जान्छ’ समाजको द्वन्द्वात्मक कथा–व्यथा

Anjana, Paudel, ' Anushruti', Lamjung, अन्जना पौडेल, pallawa, पल्लव

अन्जना पौडेल

कथाकार इन्द्रकुमार श्रेष्ठ सरितको ‘ऋतु फेरिँदै जान्छ’ कथासङ्ग्रह भित्रका जतिजति कथाहरू पढ्दै, पाना पल्टाउँदै गएँ, उतिउति मन भारी भएर आयो । एकमनले भन्यो, “म एक सामान्य पाठक मात्र भएर यी कथाहरू पढ्छु र एउटा कुनामा थन्क्याउछु ।”खै कसरी लेखुँला र मैले समीक्षा ? मन दोमन भयो, खै के गरुँ, के गरुँ ? इन्द्र दाजुलार्ई पुस्तकका पाना पढ्दै, पल्टाउँदै यहाँ पुगेँ दाजु भनेर मेसेज गरेकी छु फेरि । दाजु पनि हौसिँदै हुनुहुन्छ होला अन्जना बैनीको कस्तो पाठकीय प्रतिक्रिया आउँला भनेर ।

 

Continue reading


गजल

Sumitra, Paudel, Sumee,सुमित्रा पाैडेल ‘सुमी’, pallawa, पल्लव

सुमित्रा पाैडेल ‘सुमी’

परदेशी आ’को छैन के को दशै के को तिहार ।
मनमा शान्ति भा’को छैन के को दशै के को तिहार ।।

भुइँचालाले लथालिङ्ग पछारेको मेरो घर ।
चुहिने छानो छा’को छैन के को दशै के को तिहार ।।

तिमि हुने खाने पर्यौ म त हुँदा मात्र खाने ।
एक सुकी कमा’को छैन के को दशै के तिहार ।।

 

Continue reading


कृष्ण शरण उपाध्यायका जोर कविता

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

१) “प्राण जल्दोछ है दन्दनी”
ती मेरा सपनाहरू क्षितिज मा, अड्की बसेका कति ?
ई मेरा जपनाहरू हृदय मा, धड्की बसेका कति ?
वर्षौं देखि अभुक्त गुप्त सपना, उस्तै त छन् चोटिला !
बन्दैनन् किन रूपयुक्त कहिल्यै, अग्ला घना पोटिला ?

आँखा सामु नआउनू अब तिमी, चाहन्न है देख्न म ।
तिम्रा स्वर्ण गजूर माथि कविता, चाहन्न है लेख्न म ।।
हावा बाट निकालिँदैछ बिजुली, चारै दिशा हेर त !
ऊर्जाशील विकास को प्रगति को, लाली उषा हेर त !!

 

Continue reading


सम्झना आइदिन्छ !!!

Himalaya, Paudel,हिमालय पौडेल, pallawa, पल्लव

हिमालय पौडेल

लालाबाला सडकतटमा देख्छु खेल्दै गरेका
हाँस्तै नाच्दै तरुणवयको देख्छु बुट्टा भरेका
ऊ बेलाको मृदुपल सधैं चित्तमा ल्याइदिन्छ
बिर्सूँ भन्दा पनि किन उही सम्झना आइदिन्छ ।

मेरा प्यारा जनक जननी छन् असी वर्ष पारी
लाडे बन्दै नजिक तिनकै खोज्छु नौलो छहारी
आफैं सानो छु कि म जसरी कल्पना छाइदिन्छ
बिर्सूँ भन्दा पनि किन उही सम्झना आइदिन्छ ।

 

Continue reading


“आदर्श बनेर आउनू”

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

मेरो महान् अंश र रूप हौ तिमी !
सत् चित् र आनन्द-स्वरूप हौ तिमी !!
जन्मी धरामा महझैं रसाउनू !
मसामु आदर्श बनेर आउनू !!

जे कामका लागि तिमी झरेथ्यौ !
त्यो पूर्ण गर्ने प्रण जो गरेथ्यौ !!
सम्झेर दायित्व सबै निभाउनू !
मसामु आदर्श बनेर आउनू !!

 

Continue reading


“मेरो कलम”

Manda, Paudel, Nuwakot, मन्दा पौडेल, pallawa, पल्लव

मन्दा पौडेल

तिम्रो अस्मिता,अस्तित्व लुटिएको अनि
तिम्रो बाबा-आमाको संसार चुडिँएको दिन,
रंगिन सपनाहरू धमिलिएर अन्धकार भएको क्षण
अनि तिम्रो अकल्पनिय मृत्युशैय्यासंगै
झोक्रिरहेको मेरो कलम
अनि घोत्लिरहेको मेरा कोरा कागजहरू
खै किन आज दुबै यति आतुर छन्,
एक पोखिन र अर्को लत्पतिन?
सायद धैर्यता र शाहासको बाँध फुट्नै लाग्यो,
यहाँ एकअर्कामा विश्वास अनि मानवियपन टुट्नै लाग्यो।

 

Continue reading


“प्रेम भन्दा धर्म ठूलो”

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

थियो दिव्य – सौन्दर्य वृन्दावनै मा ।
थियो प्रेम – माधुर्य सारा मनै मा ।।
यसै बीच मा कंस का दूत आए ।
उहीँ लग्न का लागि सन्देश ल्याए ।।

लगे क्रूर अक्रूर ले श्याम लाई ।
सबै गोपि को नर्म छाती जलाई ।।
रुँदै रोक्न खोजे मिली गोपिका ले ।
कहाँ रोकिइन्थे र ती कृष्ण काले ?

 

Continue reading


“साला ! तँ धिक्कार होस् !”

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

हाम्रो देश सिँगारिँदो छ हिउँ ले , झर्ना नदी ताल ले ।
टल्केको छ महेश का नयन ले ,कैलाश को भाल ले ।।
पानी पेय छ बेच्न सन्धि गरिए , के हुन्नथ्यो देश मा ?
ढुङ्गा पेल्न र बेच्न सन्धि गरिए , के हुन्नथ्यो देश मा ?

ए गद्दार ! कपूत ! तस्करहरू ! के सन्धि गर्छौ भन ?
ए घाती जन ! देश का खलहरू ! के सन्धि गर्छौ भन ?
सत्ता भित्र बसेर काम अधुरा , के निम्ति छाड्छौ भन ?
कुर्सी माथि चढेर मात्र जनता , के निम्ति ढाँट्छौ भन ?

 

Continue reading


“प्रणय – प्रसङ्ग”

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

यो मेरो मुटु भित्र एक मधुरो, पीडा दिने को भन ?
पीडा मा अझ व्यङ्ग्य मिश्रित कडा, क्रीडा दिने को भन ?
को हो ऊ दिनरात यी नयन मा, झल्झल् गरी झल्कने ?
को हो ऊ झरना बनी हृदय मा, छल्छल् गरी छल्कने ?

यौटै मात्र छ आश ती नयन को, सौन्दर्य हेरी बसूँ !
यौटै मात्र छ प्यास ती अधर को, माधुर्य हेरी बसूँ !!
गर्जी खस्छ सदैव बादल – झरी, यो चित्त मा को भन ?
ठट्टा गर्छ सदैव ऊ छल गरी, यो चित्त मा को भन ?

 

Continue reading


कृष्ण शरण उपाध्याय का जोर कविता

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

“लोग्ने मानिस आजको”
लोग्ने मानिस मा कलङ्क गहिरो, बढ्दैछ बढ्दैछ झन् ।
लोग्ने मानिस आज दानव बनी, सड्दैछ सड्दैछ झन् ।।
पीडा हुन्छ कताकता हृदय मा, लोग्ने हुँ भन्दा पनि ।
लाजै हुन्छ यदाकदा नयन मा, लोग्ने म बन्दा पनि ।।

लोग्ने मानिस अङ्ग को कडकले, साह्रै घमण्डी भयो ।
ऊ आगो सरि काम को भडकले, साह्रै वितण्डी भयो ।।
बिर्सेको छ विवेकहीन मति ले, कर्तव्य ऊ सुस्तरी ।
भट्केको छ पशुत्व को प्रगतिले, गन्तव्य ऊ सुस्तरी ।।

 

Continue reading


कृष्ण शरण उपाध्याय का जोर कविता

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

१) “जस्तो त्याग गरिन्छ………”
जित्ने हो यदि युद्ध भीषण भने,धाकीपना हो लिने ।
चुम्ने हो यदि लक्ष्य उत्तम भने,त्यागीपना हो लिने ।।
धाकी आँत हुनेहरू समर का,हुन्छन् विजेता महान् ।
त्यागीभाव हुनेहरू मुलुक का,बन्छन् सुनेता महान् ।।

जस्तो त्याग गरिन्छ त्यै किसिम का,उत्पन्न हुन्छन् फल ।
त्यागैले उपलब्ध हुन्छ जन मा,आनन्ददायी पल ।।
त्याग्छन् जो सुख भोज मोज सुबिधा,ती बन्दछन् अब्बल ।
तेस्ता सन्त मनुष्य ले भुवन मा , गर्छन् सदा मङ्गल ।।

 

Continue reading


कृष्ण शरण उपाध्याय का तीन रचना

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

१) “शान्ति दिवस का अवसर मा….”
माटो मा विष हाल्न बन्द गरियोस्, माटो भरी शान्ति होस् !
पानी मा बिख घोल्न अन्त्य गरियोस्, पानी भरी शान्ति होस् !!
बाँकी रम्य निकुञ्ज मा र वन मा, आकाश मा शान्ति होस् !
सारा जीवन मा तथा पवन मा, आवास मा शान्ति होस् !!

एकार्का बिच को अखण्ड प्रभुता, सम्मान होस् आपसी !
अर्को देश विरुद्ध आक्रमण मा, कोही न जाओस् रती !!
हस्तक्षेप नहोस् निजी विषय मा, भ्रातृत्व को रीति होस् !
एकार्का बिच लाभ को र सम को, शान्तित्व को नीति होस् !!

 

Continue reading


कृष्ण शरण उपाध्याय का जोर कविताः

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

१) “बाल कविता”
भयो बिहानी र चरी कराए ।
मनै छुने सुन्दर गीत गाए ।।
जागे सबै ठाउँ छिमेक – टोल ।
घण्टा बजे शङ्ख-मृदङ्ग-ढोल ।।

भयो अबेला उठ बाबु ! नानी !
चाँडै धुनू `ज्यान´ लिएर पानी ।।
हिजो पढेको सब पढ्नुपर्छ ।
हरेक कक्षा पनि चढ्नुपर्छ ।।

 

Continue reading


कृष्ण शरण उपाध्याय का जोर कविता

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

१) आज नैराश्य छायो !!
गतिविधि छ तुहेको, त्यो कतै फालिंदैन ।
सब तिर छ चुहेको, त्यो कुनै टालिंदैन ।।
हर नयन विदेशै, ताक्नुपर्ने बनायो ।
किनकिन जनता मा, आज नैराश्य छायो ।।

शरदृतु छ दियालो, छैन यो चाँदनी मा ।
दिन छ तर उज्यालो, छैन यो आँगनी मा ।।
प्रमुख पदहरू मा, दासता खास आयो ।
किनकिन जनता मा, आज नैराश्य छायो ।।

 

Continue reading


कृष्ण शरण उपाध्याय का जोर कविता

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

१) “शरण शीघ्र पर्दछु”
प्रभु त विश्व पालक !
म हुँ अबोध बालक!!
भजन गर्न जान्दिन !
मधुर बोल्न मान्दिन!!

प्रभु! तिमी झरीकन !
अलि छिटो गरीकन !!
बस न जिन्दगी भरि !
कस न बाहु बेसरी !!

 

Continue reading


कृष्ण शरण उपाध्याय का चार कविता

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

१) “धर्म आफ्नो नबिर्सूं”
आफ्नो सच्चा, परिचय दिऊँ, शिल्पले या कलाले ।
आँफैलाई, विजय म गरूँ, साधना-शृङ्खला ले ।।
मेरा पुर्खा, विकसित थिए, झन् म होऊँ विशेष !
मेरो ऊर्जा, कणकण बलोस्, त्यो नहोस् कत्ति शेष !!

चाहे आगो, किन म ननिलूँ, धर्म आफ्नो नबिर्सूं !
चाहे माटै, सँगसँग मिलूँ, कर्म आफ्नो नबिर्सूँ !!
साधी साधी, यम-नियमले, चित्त आकाश पारूँ !
मैले फेर्ने, मधु – पवनमा, वीर को सास हालूँ !!

 

Continue reading


कृष्ण शरण उपाध्याय का चार कविता

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

१) “अहं बाट मुक्ति”
तन्त्री हुन् भगवान् म तन्त्र उनको, गाले भने गल्दछु ।
यन्त्री हुन् भगवान् म यन्त्र उनको, चाले भने चल्दछु ।।
हुन् ती सिन्धु म बिन्दु मात्र उनको, मेरो अहं व्यर्थ छ ।
अंशी हुन् भगवान् म अंश उनको, ढाले भने ढल्दछु ।।

बाक्लो मेघ भयो भने रवि कतै, देखिन्न आकाश मा ।
देखिन्नन् भगवान् अहं यदि भए, जो छन् सधैं पास मा ।।
चम्कन्छन् रवि मेघ नै हटिदिए, त्यो नील आकाश मा ।
हाँस्छन् ती भगवान् अहं घटिदिए, यो चित्त – आवास मा ।।

 

Continue reading


हाँसेको हो कि खप्पर

Lok, Mani, Paudel,लोकमणि पाैडेल, pallawa, पल्लव

लोकमणि पाैडेल

मसान घाट मा होस् या होस् नदी का किनार मा
प्रयोग कक्ष मा या त कुनै जंगल बीच मा
सबै दृश्यहरु छाडी आँखा पुग्छन् उतै तिर
झस्के झैं मन यो हुन्छ देखिन्छ जब खप्पर

सेतो छ टाउको सारा मिलेका दन्तपंक्ति छन्
आँखा का ठाउँ मा खाल्डा उसैलाई सुहाउँछन्
एकोहोरो जसै हेर्छू नमानेर कुनै डर
खित्का छाडेर हाँसे झैं लाग्न थाल्दछ खप्पर

 

Continue reading


कृष्ण शरण उपाध्याय का तीन कविताः

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

१) “वीराङ्गना हो उठ !”
आँधी तीव्र बनेर जाग न सबै , नारीहरू देश का !
पापाचार विरुद्ध लाग न सबै , नारीहरू देश का !!
कैले सम्म बलात्कृता हुन पुगी , झन् हेपिइन्छ्यौ तिमी ?
कैले सम्म तिरस्कृता हुन् पुगी , झन् चेपिइन्छ्यौ तिमी ?

नारी छौ नर बाट पीडित सधैं , बृद्धा सँगै बालिका ।
यो अन्याय विरुद्ध बन्नुछ तिमी , दुर्गा कि वा कालिका ।।
जोजो राक्षस रूप का पुरुष छन् , ती पर्छ सिद्ध्याउन ।
फाँसीयुक्त विधान सिर्जित गरी , ती पर्छ रित्त्याउन ।।

 

Continue reading


कृष्ण शरण उपाध्याय का पाँच कविताः

Krishna, Sharan, Paudel, Opadhyaya,, कृष्ण शरण उपाध्याय, pallawa, पल्लव

कृष्ण शरण उपाध्याय

१) “घर बनाउनु छ”
भित्तो देख्दछु चर्कँदो छ घरको, भत्कन्छ भत्कन्छ झै ।
पीँढी हेर्दछु सर्कँदो छ घरको, लत्कन्छ लत्कन्छ झैँ ।।
छाना हेर्न पुगेँ भने गगनको , देखिन्छ तारागण ।
एस्तो हाल छ के गरूँ र कसरी, हाँसूँ तिमी नै भन ?

आँधी आउँछ बारबार घरका, खाँबा बला भाँच्दछ ।
उल्का छाउँछ व्यङ्ग्य गर्छ ननिको, लाखे बनी नाच्दछ ।।
यो शैली अविराम चल्छ घर मा, छाइन्न छानो यहाँ ।
पिस्सिन्छन् घर का सदस्य जति छन्, बन्छन् अचानो यहाँ ।।

 

Continue reading