शुक्लयजुर्वेदका केही मन्त्रको पद्यमय भावार्थः

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

इषे त्वा ……।१।
काटी शमीको बलियो छडी म
दगुर्छु गाईसित यो घडी म
बाच्छाहरू वायुसमान सर्कून्
गोधूलि आएपछि गोठ फर्कून्
गाई कसैले पनि चोर्न हुन्न
सताउनै हुन्न चिथोर्नुहुन्न
प्रशस्त बाच्छा पनि पाइदेऊन्
नीरोग हून् दूध बगाइदेऊन्
म इन्द्रको यज्ञ गरूँ तयार
सभक्ति अर्पूं अनि दूधधार
गाई ! तिमी छौ र बनूँ म ढुक्क
लिऊँ सुरक्षार्थ छडी थुपुक्क

 

Continue reading


श्रीसूक्तः तिमी आऊ हाम्रो घर

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

सुनारङ्गी सारी अति हृदयहारी फरफर
सुनैको मालामा रजत मिसिएको लरबर
शरज्ज्योत्स्ना जस्ती विमल सुन जस्ती भरभर
रमालाई ल्याऊ श्रुतिवदन हे अग्नि अमर !

छिटो बोलाऊ हे अनल ! अब लक्ष्मीकन तिमी
उनैको नै आवाहन गरिरहोस् यो मन पनि
सदा सक्तो सेवा गरिकन म पाऊँ अविचल
कयौं छोरा छोरी, कनक, सुरभी, अश्व असल

 

Continue reading


कविपरिचय काव्य– सर्ग २,

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

जन्मे जसै अवनिमा कवि लेखनाथ
लालित्यको लय मिल्यो कलकण्ठसाथ
ब्यूँझेर शुक्ल सरितासित पोखरामा
चम्के उनै त(अ)रुण झैं तपसी धरामा १

ल्याएर बौद्धिक छटा सम बालकृष्ण
नाट्याभिधानसित काव्य दिनै सतृष्ण
भर्थे यहीं ललित शिल्प उनै अनन्य
उक्ल्यो हिमालतिर झैं स्तर धन्य धन्य २

 

Continue reading


कुलगौरव सार् अब रौरवमा

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा,  pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

थपिदे पतनालयमा तँ तला
गरिदे मदिरालयमा सुकला
गइनस् तँ इमान जमानतिर
न पढाइ न नीतिविधानतिर ।

तँ डुबिस् बरु खान र लाउनमा
निमुखासित धाक जमाउनमा
जनता र जनार्दन फाल्न हिँडिस्
कति मानिस मन्दिर ढाल्न हिँडिस् ।

 

Continue reading


यो कस्तो क्षण हो यो ?

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

यो कस्तो क्षण हो जहाँ मनुजका आस्थाहरू भग्न छन्
यात्रा जोखिमपूर्ण छन् र तिनमा अन्योल संलग्न छन्
हाँसोका बिच आँसु बग्छ मिसिए मानौ पुवा बालुवा
मान्छेको अनुहारबाट कसरी पैल्याउने मन्सुवा ?

निष्ठामा पहिरो गयो कि किन हो मान्छे सधैं धर्मर
आफू नै पुरिएर विक्षत बनी निस्क्यो कि झैं बाहिर
कोही छन् हठमा निमग्न शठ झैं भैरे भएका जन
आफ्नै गौरव बिर्सिएर अहिले जैरे भएका किन ?

 

Continue reading


भूकम्पको साहित्यिक पराकम्पन दुई वर्ष पछि

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

लत्केका छन् हजारौं जमिन—जगहरू के गरी ती पुरिन्छन् ?
भत्केका छन् हजारौं भवनघरहरू के गरी ती ठडिन्छन् ?
मर्केका छन् हजारौं करचरणहरू के गरी ती दरिन्छन् ?
चर्केका छन् हजारौं मन र मुटुहरू के गरी ती भरिन्छन् ?

खोज्दै आधार बाँच्नाकन शिवशिवको नाम मात्रै जपिन्छ
यौटा सङ्कष्ट आए पछि पनि किन हो फेरि अर्को थपिन्छ ?
खुल्ला आकाशमा छन् विचलित दुनियाँ, रातको हुन्छ बेला
हामीलाई परीक्षा लिन कि नियतिले झिक्छ यस्तो झमेला

 

Continue reading


नेपाल गाथा

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

(छन्द दिवसको सन्दर्भमा लेखिएको कविताः)
जे लेखे पनि लाग्छ यो कलमले नेपाल लेख्तैछ झैं
जे देखे पनि लाग्छ यो नजरले सौन्दर्य देख्तैछ झैं
मेरा यी अनुभूतिले हृदयमा जम्मा गरेँ जे जति
जो कैल्यै पनि नाशिँदैन सब हो नेपालको सम्पति

मीठा शब्द र अर्थका चमकमा नेपाल झल्काउँछु
ऐना सुन्दर पार्छु यो हृदयको नेपाल टल्काउँछु
आमाको महिमा बुझेन जसले त्यो मूर्खलाई पनि
केही श्लोक दिऊँ कि लाग्दछ, बुझोस् नेपाल आमा भनी

 

Continue reading


विश्वरूप-महाकाव्यबाट

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

(हाम्रो नयाँ घर कैलास कुंजको कल्पनामा)
यौटा थियो सुखद सुन्दर शान्त गाउँ
त्यो गाउँलाई सुरलोक भनी चिनाऊँ
यो वर्तमानकन चारघरी भुलाऊँ
आऊ अतीत युगको घटना सुुनाऊँ ।१।

सौन्दर्यपूर्ण वन नन्दनको किनार
मन्दाकिनी सलल बग्दछ शुक्लधार
त्योबाट त्यो छ परिपोषित वारवार
कल्याणको त्रिविध मारुतको बजार ।२।

 

Continue reading


श्रीमहाकालविरचित सुप्रसिद्ध कर्पूरस्तोत्रको नेपाली भावानुवाद

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

(चैत्रको नवरात्रका शुभ—अवसरमा)
अङ्गारे मेघ जस्तै असितवदनकी चण्डिके उग्रवामा
हे आमा ! मन्त्र क्रीं यो विधिसहित जपी बस्छ जो साधनामा
त्यस्ताको साथ लाईकन सहजसितै आउलान् सिद्धि सारा
बर्सेलान् ओठदेखिन् अविरल गतिमा गद्य वा पद्यधारा १

घाँटीमा मुण्डमाला, शशि पनि शिरमा लाउँदी चण्डि ! माई !
तिम्रो हुं मन्त्रलाई विधिसित जसले जप्छ त्यो सिद्धि पाई
बोल्नामा देउताका गुरुकन, धनमा जित्न सक्ला कुबेर
रूपासे सुन्दरीका लहर उससितै आउलान् झुम्मिएर २

 

Continue reading


अथ कविसमूहवर्णनम्

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

अथ कविसमूहवर्णनम्
समागतोऽयं खकुरेलनामा
कवी रमेशो मुखपत्रिकायाम्
छन्दोव्यवस्थानुभवी कृतज्ञः
सुटिप्पणीकार उदारचित्तः
अहर्मुखे यः सुकृती ददाति
प्रभावशाली कविताप्रवाहम्
अस्मद्धरायां किल स्रग्धरायां
सोऽनुत्तमश्चोत्तमसर्जकेषु
अत्र ह्युपाध्यायमुकुन्दनामा
कवीश्वरो राजत आस्यजाल्याम्
स सर्जको व्याकरणोपदेश—
व्याजेन स्वस्य प्रतिभां व्यनक्ति
अन्यः कविः कोमलशब्दशिल्पी
विराजतेऽयं जयदेवनामा
यथार्थवादी नवविम्बभाव—

 

Continue reading


‘यै बेसले सुन्दर पार्छु देश’

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा,  pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

चितौन मेरो र मनाङ मेरो
सुर्खेत, सल्यान र दाङ मेरो
पुर्खाहरूको जयको कहानी
मेरै त हो सुन्दर राजधानी

इलाम, डोटी, मकवान, जुम्ला
डोल्पा, मुगू, राजविराज, हुम्ला
धरान, कास्की र बझाङ, रारा
मेरै त हुन् ज्योति अछाम, बारा

 

Continue reading


शठे शाठ्यम्

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

बागी घातक चोर जार छिचरा चढ्दै रहे मञ्चमा
हामी केवल रामराज्य छ कि झैं झुल्दै रह्यौँ सञ्चमा
आओ मित्र ! पवित्र भाव बटुलौँ सम्झेर आमाकन
वेला घर्किरहेछ निर्भय शठे शाठ्यं बनाऔँ मन ।

यस्ता दुर्जनका विरुद्ध रहँदै कुर्लिन् कि काली पनि
सोहोरेर पछार्छु झैँ बगरमा उर्लिन् कि कोशी पनि
पुर्खाको अपमानमा हरघडी उम्लन्छ झैँ बुल्बुले
ए साथी ! कति बन्धु सुत्न नसकी अर्कै कुरामा भुले ।

 

Continue reading


विशिष्ट कविका कविताका प्रतिच्छाया

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

यो हो संसार हाम्रो तिरमिर नगरी साँच्चि टिक्तैन कैल्यै
अर्को झन् ध्यान गर्दा मिरमिर छ उही नाशमा जान्न कैल्यै
यो जान्ने तत्त्वदर्शी गुरुकन कसरी पाउने ? छैन थाहा
हामी यी श्लोक पढ्दै नमनसित अहो ! भन्दछौँ बाह ! आहा !

गर्दैछौं काम उल्टो, परिणति त्यसको बन्न सक्तैन सुल्टो
भान्साको भात चोर्दा झटपट शिरमा बर्सिएला अगुल्टो
चाले सोझो तरीकासित कदम छिटै लक्ष्यमा पौँचिइन्छ
यस्तै सद्ज्ञान बाँड्ने गुरुजनकन को व्यक्ति साभार बन्छ ?

 

Continue reading


वयं पार्षदा धन्यनेपालजन्याः

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

(रामचन्द्रभक्तिकाव्यस्य कतिपयानि पद्यानि)
गजारिप्रियश्चारुकण्ठाग्रजारि—
मुर्रारिर्हरिः पङ्क्तिकण्ठप्रहारी
खरारिर्वनप्रान्तचारी मृगारि—
वर्सेन्मानसे शाङ्र्गकोदण्डधारी ।।

अहो राम ! बाल्यादहं भक्तिभावाद्
भवत्पादपद्मेऽभवं राजहंसः
सुकालोऽयमुत्साहपूर्णोऽनुयातो
यतः प्राप्यते शाश्वती काव्यधारा ।।

 

Continue reading


भ्रूणको चेतावनी-भ्रूणहत्यारालाई

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

तँमा छ जो जिजीविषा ममा उही जिजीविषा
हरेकमा त्यही तडित् तरङ्ग झैं जिजीविषा
विनाविचारले नआ, प्रवाहले समाउला
अटूट धार जान दे अवश्य ज्योति आउला

छ गर्भभित्र कन्यका कि पुत्र या त बीचको
नमार् नमार् अबध्य—घातकी अवश्य नीच हो
बनिस् तँ व्यर्थ पापको निमित्त कारणी किन
कठोर कुम्भिपाकमा हजार जन्म मुन्टिन ?

 

Continue reading


किन भार हुने कविजी !

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

(प्रसङ्ग छर्लङ्गै छ)
छरपस्ट छ देश, हुँडार हटून्
अब एक भएर सिकार जुटून् ।
शठको पथमा अब बार बनौँ
जति गर्नु गरे अधिकार छिनौँ ।।

हिँउका चुचुरा पनि ढाल्न हिँडे
तल सम्म गरा पनि फाल्न हिँडे ।
सुरसज्जनमा पनि फूट गरे
उनकै ढुकुटी पनि लूट गरे ।।

 

Continue reading


नीतिविचार

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

धनीलाई कुनै मर्म थाह हुन्न गरीवको
जुत्ता लगाउनेलाई चिसो के होस् जमीनको ?

झिँगा फोहोर—टट्टीमा, माहुरी वन बागमा
जँड्याहा घुम्छ भट्टीमा साधु विद्वत् समाजमा

कोही सुतिरहेकै छन् कोही जागिरहे पनि
व्याधा शिकार छोड्दैन मृग भागिरहे पनि

 

Continue reading


सरस्वती वन्दना

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

 (सरस्वती जयन्ती)
सरस्वती ! सुन्दर कर्मवाली !
म शुक्लकर्मा हुन तम्तयार
पाई तिमीबाट सहर्ष ताली
समृद्धिमा जान गरूँ हतार ।

साहित्य हौ, शिल्पकला तिमी हौ
नवैलिने साधुपदाधिकार
सङ्गीत हौ, मिष्ट गला तिमी हौ
नयाँ नयाँ सिर्जनकी जुहार ।

 

Continue reading


मेरो प्यारो घरतिरको यात्रामा

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

चढ्यौँ हामी आफ्नो जनमघरमा जान बसमा
सबै यात्री झुम्थे झुपुझुपु निदाई स्वरसमा
थियो रात्रीसेवा, सललल बगेको बस पनि
न देखिन्थ्यो धर्ती, अविचल थियो गाढ रजनी ।

थियो चङ्गा जस्तै दिल तुलबुलाएर किन हो ?
हिँडेजस्तै लाग्थ्यो छिन पनि ढिलाएर किन हो ?
उठे धेरै प्रश्नावलि तर थिएँ उत्तर स्वयम्
म जानै लागेको अति रहरलाग्दो घर स्वयम् ।

 

Continue reading


रामचन्द्रभक्तिकाव्यस्य कतिपया: श्लोकाः

Mukunda, Sharma, मुकुन्द शर्मा, pallawa, पल्लव

मुकुन्द शर्मा

मनसि सञ्चर सञ्चर सञ्चर
उपवनोपमचारुचराचरे
जगति मे जनिरुत्कलिता यदि
हृदयपङ्कजकेशरनिःसृतः
परिमलो भव हे परमेश्वर ! ।।

नगरवीथिषु दण्डकभूमिषु
तपनपुत्र ! समव्यवहार ! हे
विषमजीवनविक्लवितस्य मे
मनसि सञ्चर सञ्चर सञ्चर ।।

 

Continue reading