रमेन्द्र कोइराला का जोर गजल

Ramendra, Koirala, रमेन्द्र कोइराला, pallawa, पल्लव

रमेन्द्र कोइराला

गजल– १,
डाँडा र काँडा जंगल झार लौ फाँड्न आऊ न
विकासे डोरी कुना काप्चामा लौ बाट्न आऊ न

यो गणतन्त्र नेपालको रोग अशिक्षा गरिवी
भ्रष्टाचारको कसिलो डोरी लौ काट्न आऊ न

बिदेशी शत्रु छ्याप् छ्याप्ति घुम्छन् खोक्रो पो पार्ला कि
हाम्रो देशको सम्वेदन्शील कुरा लौ छाँट्न आऊ न

 

Continue reading


सबै तहका सङ्काय र कक्षाहरूमा प्रयोजनपरक नेपाली सबै तहका सङ्काय र कक्षाहरूमा प्रयोजनपरक नेपाली

dr., dhanpati, koirala, kawasoti, डा. धनपती कोइराला, pallawa, पल्लव

डा. धनपती कोइराला

वर्तमानमा पनि नेपाली भाषालाई उपेक्षा गर्ने क्रम यथावत् छ । खासगरी नेपालीहरूमा अङ्ग्रेजी र हिन्दी भाषाप्रतिको मोह दिनप्रतिदिन बढ्दै गएका कारण नेपाली भाषा सङ्कटमा परेको हो । हाम्रो मुलुक अल्पविकसित देश भएकाले शिक्षा, रोजगारी र सुख सुविधाको खोजीमा सम्भ्रान्त मुलुकहरूमा पलायन हुने क्रमसँगै नेपाल र नेपाली भाषाप्रतिको सम्मान र प्रेमभावमा पनि कमी आएको छ । एकातिर अङ्ग्रेजी बोल्न सक्नुलाई गुणस्तरीय शिक्षा प्राप्त गरेको ठान्ने प्रवृत्ति र अर्कोतिर सिङ्गो तराईमा हिन्दीलाई नेपालको सम्पर्क तथा राष्ट्रभाषा बनाउनुपर्ने माग जोडतोडले उठ्नु नेपाली भाषाका निम्ति दुःखद विषय बनेको छ ।

 

Continue reading


सृजना कोइरालाका केही मुक्तकहरूः

Srijana, Koirala, Pokhara, सृजना कोइराला, pallawa, पल्लव

सृजना कोइराला

मौलाउँछन् यहाँ सम्वन्ध सदभावले हेर्न सके !
सहज हुन्छ जीवन आत्मियताले घेर्न सके !
असल समाज अनि राष्ट्र बन्नेछ अवश्य पनि;
अहमतालाई सकारात्मक सोँचले फेर्न सके !

तिम्रै खोजिमा भौतारिन्छन् सारा सृष्टिमा
भेट्नै गाह्रो हुने अजीव भयो नि दृष्टिमा
भनिदेऊ हे शान्ति ! तिम्रो महिमा वर्णन
के होला त्यो कारण हुने तिमी वृष्टिमा ?

 

Continue reading


सत्य नै डग्मगाउँछ

Krishna, Prasad, Koirala, कृष्णप्रसाद कोइराला, pallawa, पल्लव

कृष्णप्रसाद कोइराला

रोपेथें बीउ आशाको निराशा त्यसमा फल्यो।
गरें विश्वास बाचाको धोकाले चाल पो चल्यो।।
पिएँ अमृत भन्दै जो भयो साबित त्यो विष।
प्रीतिको हात फैलाएँ बदलामा मिल्यो रिस।।

पूर्णको खोजमा निस्कें शून्य पाएँ सबै दिशा।
प्रकाशको गरें आशा लम्बिएछ अझै निशा।।
फराक हेर्न चाहन्थें बढ्दै आए कुनाहरू।
नहोर्किंदै ढलेछन् ती कल्पनाका मुनाहरू।।

 

Continue reading


रमेन्द्र कोइराला का दुर्इ टुक्रा

Ramendra, Koirala, रमेन्द्र कोइराला, pallawa, पल्लव

रमेन्द्र कोइराला

१) “पिएको बेलामा”
नआउ तिमी छेउमा मेरो पिएको बेलामा
नछोउ तिमी अंगमा मेरो पिएको बेलामा

जान्दिन म त यी धुर्त हात कपट गर्लान् कि
नजिस्क तिमी दिलमा मेरो पिएको बेलामा

चिन्दिन म त यी याद मेरा आउलान् बेसरी
नहेर तिमी दुखमा मेरो पिएको बेलामा

 

Continue reading


रमेन्द्र कोइराला का केही हाइकुहरू….

Ramendra, Koirala, रमेन्द्र कोइराला, pallawa, पल्लव

रमेन्द्र कोइराला

१.गुरुको व्याख्या
छात्रछात्रामा प्रेम
यो कक्षा कोठा।

२ .योग्य शिक्षक
सर्कारी विद्यालय
बोर्डिङको चैन् ।

३ .मन्दिरको देश
दुखीहरूको वस्ती
ईश्वर् गायव ।

 

Continue reading


‘जबसम्मदेखी तबसम्म’

Prakash, Koirala, प्रकाश कोइराला, pallawa, पल्लव

प्रकाश कोइराला

जबसम्म नेपालीको आँसु नेपालीले पिइरहन्छ
जबसम्म नेपालीको सिउँदो नेपालीले पुछिरहन्छ
जबसम्म नागरिक समाज द्रव्यलोभमा चुकिरहन्छ
जबसम्म लेखक प्रत्रकार पार्टीवादमा झुकिरहन्छ
जबसम्म शिक्षक अहम्ग्यानको आडमा भुकिरहन्छ
जबसम्म बुध्दीजीवी स्वअनुकुल विचार बदलीरहन्छ
जबसम्म राजनेता उत्तरदक्षिण सवार भइरहन्छ
जबसम्म कर्मचारी भ्रष्टाचारको खोकिलामा सुतिरहन्छ
जबसम्म व्यापारी दिनरात कालोबजारीमा रमाइरहन्छ
जबसम्म ठेकेदार र प्रशासनले गुन्डानाइके पालिरहन्छ ।

 

Continue reading


गजल

Srijana, Koirala, Pokhara, सृजना कोइराला, pallawa, पल्लव

सृजना कोइराला

गर्भदेखि नै नारीलाई, अत्याचारमा पार्ने भए
स्वतन्त्रताको अधिकार, अनायासै मार्ने भए

चित्कार कसले सुनिदिन्छ, अज्ञात त्यो स्थलको
संसार नै नदेखि उनीलाई, परलोकमा सार्ने भए

मुक्दर्शक बन्छ समाज पनि, बुझ्दैन मर्मलाई
पुत्रकै आशमा नारी जीवन, धरापमा झार्ने भए

 

Continue reading


शृजना कोइरालाका केही मुक्तकहरूः

Srijana, Koirala, Pokhara, सृजना कोइराला, pallawa, पल्लव

सृजना कोइराला

घोषणा पत्र यस पालि नि, राम्रा हुन्छन् कि ?
विजय हुने राम्रा भन्दा, हाम्रा हुन्छन् कि ?
जति जोगी आए पनि, कान चिरेकै हुने;
कुरा असल व्यवहार त्यस्तै, चाम्रा हुन्छन् कि ?

खराब नियत हुनेसँग, मित्र हुन सक्दिन म
रङ् विना नै कोरिएको, चित्र हुन सक्दिन म
खुट्टा तान्नेहरू हो, तानि राख कति सक्छौ;
अन्याय र अत्याचारको बन्दि भित्र हुन सक्दिन म

 

Continue reading


गजल

Srijana, Koirala, Pokhara, सृजना कोइराला, pallawa, पल्लव

सृजना कोइराला

प्रभातमा सूर्योदयसँगै, सुन्दर हिमाल खुलेको छ ।
हरिया जङ्गल पाखा डुल्दै, यो मन भुलेको छ ।

बेँसी हेर्दा उस्तै रौनक, कार्तिकको महिना यो
पहेंलपुर फाँट चारैतिर, लहलह धान झुलेको छ ।

उकाली, ओराली धाउँदै, काममा व्यस्तता छ धेरै
मायालुको मीठो साथ छ, दुःख अन्तै डुलेको छ ।

 

Continue reading


सृजना कोइरालाका एक दर्जन मुक्तकहरूः

Srijana, Koirala, Pokhara, सृजना कोइराला, pallawa, पल्लव

सृजना कोइराला

तिम्रो व्यस्तता माझ, धेरै बोल्नै चाहिन
कुण्ठित मनका भावहरू, खोल्नै चाहिन
समर्पण नै कम भएर, हो कि खै तिम्रो ?;
तरङ्गित मायाका रङ्हरू घोल्नै चाहिन ।।

सपनिमा देखें तिमीलाई, मनै कस्तो भो
विपनीमा तस्वीर देख्दा, झनै कस्तो भो
दिएन साथ परिस्थितिले, सँगै रुन पीडामा
तिम्रो दुखार्इ सम्झदा, तनै कस्तो भो ।।

 

Continue reading


भीरको छवि

Prakash, Koirala, प्रकाश कोइराला, pallawa, पल्लव

प्रकाश कोइराला

मरेकोलार्इ के मार्छौ ?
कात्रो वा माटो पाउँछौ ?
जन्मभूमि रिसमा चुप छ
ज्यूँदो वा मूर्दा के गाड्छौ ?
धत् ! जूनखोर !!
सडेकोलाइ के मार्छौ !!

मान्छे तिम्रो टट्टु हुन सक्छ
तर मान्छेको प्रयोग नगर्नु
किनकी मस्तिष्क गधा हुँदैन
गधा तिम्रो मस्तिष्क हुँदैन
डुबेकोलाइ के डुबाउछौ ?

 

Continue reading


सृजना कोइराला का जोर गजल

Srijana, Koirala, सृजना कोइराला, pallawa, पल्लव

सृजना कोइराला

गजल– १,
आदर्शपूर्ण नाराबाजी, गर्ने धेरै छन !
निमुखा र सोझा यहाँ, मर्ने धेरै छन !

अवोध ति जनताहरू, अन्धभक्त बनेपछि
अहमताको मैदानमा, चर्ने धेरै छन !

कुरा गराई हुने गर्छन, जादुगरका जस्तै
व्यवहारमा संकिर्ण भाव, भर्ने धेरै छन !

 

Continue reading


‘श्रमको फल’

Prakash, Koirala, प्रकाश कोइराला, pallawa, पल्लव

प्रकाश कोइराला

पोखेर हेर मसिना पसिना र दाना
उमृन्छ भोलि कलिला सुइरा ससाना
देखिन्छ पर्सि हरिया र घना सभाना
त्याँबाट फल्छ सबमा फल एक माना(१)

बोकेर पुस्तक सधैँ पुग पाठशाला
विध्यारुपी धन लिई सब छन उज्याला
अज्ञान ज्ञान बटुली अनि दूर जाला
विध्या बढेर सबका सब दूर काला(२)

 

Continue reading


गजल

Srijana, Koirala, Pokhara, सृजना कोइराला, pallawa, पल्लव

सृजना कोइराला

चुनावी उदयसँगै गठबन्धन, सँधै भए कस्तो हुन्थ्यो !
देश निर्माणमा समर्पित मन, सँधै भए कस्तो हुन्थ्यो !

सिमित स्वार्थमा निहित, हो कि जस्तो तालमेल पनि
सुमार्गमा लाग्ने राम्रोपन, सँधै भए कस्तो हुन्थ्यो !

आपसी खिचा–तानीमा सदैव, बित्ने भए दिनहरू
सदभावपूर्ण रूपमा गनगन, सँधै भए कस्तो हुन्थ्यो !

 

Continue reading


सृजना कोइरालाका केही मुक्तकहरूः

Srijana, Koirala, Pokhara, सृजना कोइराला, pallawa, पल्लव

सृजना कोइराला

किन सर्छेउ पर तिमी, वरै सरे हुँदैन र ?
दिल खोलेरे मनका कुरा, गरे हुँदैन र ?
टाढा हुँदा भन्ने गर्थेउ, मेरै दिलको राजा ;
अब साइनो जोड्ने सुर, गरे हुँदैन र ?

हाम्रो माया युगौयुग, अजम्बरी बनिरहोस !
सरिताझै अटुट रुपमा, सधैभरी बगिरहोस !
वक्रदृष्टि लाग्ने छैन, निश्चल यो पिरतीमा ;
दुई मुटु एउटै बनी, यसैगरी धड्कीरहोस !

 

Continue reading


सृजना कोइराला का जोर गजल

Srijana, Koirala, सृजना कोइराला, pallawa, पल्लव

सृजना कोइराला

गजल– १,
आदर्शपूर्ण नाराबाजी, गर्ने धेरै छन !
निमुखा र सोझा यहाँ, मर्ने धेरै छन !

अवोध जनता नै, अन्धभक्त बनेपछि
अहमताको मैदान भित्र, चर्ने धेरै छन !

कुरा गराई रहेछ, जादुगरका जस्तै
व्यवहारमा संकिर्ण भाव, भर्ने धेरै छन !

 

Continue reading


तृष्णा

Krishna, Prasad, Koirala, कृष्णप्रसाद कोइराला, pallawa, पल्लव

कृष्णप्रसाद कोइराला

फँसेको भ्यागुतो जस्तै मुखमा क्रूर सर्पको।
छौं हामी तर छोड्दैनौं तिर्सना भवभोगको।।
जान्दछौ सबले हाम्रो देह यो क्षणभङ्गुर।
लाग्छौं तथापि तृष्णाका पछिमात्रै निरन्तर ।।

राक्षसी रमणी तृष्णा सधैभरि कज्याउँछे।
राम्रो कम नरम्रो नै धेरै काम गराउँछे।।
तृष्णाले जिन्दगीलार्इ घुमाउँछ डुबाउँछ।
तृष्णा त्याग्नसके मात्रै जिन्दगी मग्मगाउँछ।।

 

Continue reading


प्रकाश कोइरालाका केही मुक्तकहरूः

Prakash, Koirala, प्रकाश कोइराला, pallawa, पल्लव

प्रकाश कोइराला

शुध्द पानीमा खीर बसाएपछी खिन्न हुन्छ
क्रुध्दनानीमा तीर कसाएपछी छिन्न हुन्छ
खाँटी दूधमा कहाँ बजार रम्छ र हजूर?
खुशी ग्रन्थीमा पीर रसाएपछी भिन्न हुन्छ

नयनमा पिरतीको आगो पाल्यौ सानू
चयनमा पिरतीको छाँगो चाल्यौ सानू
आफ्नै ठानी छुन खोजेँ मुक्कालात हान्यौ
शयनमा पिरतीको धागो बाल्यौ सानू!

 

Continue reading


प्रकाश कोइरालाका केही मुक्तकहरूः

Prakash, Koirala, प्रकाश कोइराला, pallawa, पल्लव

प्रकाश कोइराला

संघर्ष,समर्पण र साधना हो साहित्य
प्रेम ,दया र पीडा हो शब्दलालीत्य
पृथ्वीको श्रेष्ठ प्राणीका प्रतिविम्ब एक
मुटु र मस्तिष्कको आत्मा हो साहित्य

तारापुन्ज जगजगी हररातमा रोएँ
असारमा झमझमी बर्सातमा रोएँ
मस्तिष्क र नयनमा त्यो अधुरो कथा
मुटु जल्यो आँखा बर्स्यो वसन्तमा रोएँ

 

Continue reading