केशु खण्डलुक मगर
“गजल”– १,
किन भन्छ्यौ आफ्नो नाममा,मेरो थर हुदैन
थाहा छ त तिमिलाई,जिन्दगीको भर हुँदैन
सधै वरपिपल जस्तै भएर,हामी बाच्नुपर्छ
हेर त जहाँ पिपल छैन,त्यहा पक्कै वर हुदैन
कति खास छ्यौ मेरो लागि आफैपनि सोच्नु
म त सोच्छु तिमीबिना मेरो घर,घर हुदैन
केशु बिरही
तेह्रथुम सुदुर पूर्वमा पर्ने एक सुन्दर एवम् मनोरम पहाडी जिल्ला हो । शैक्षिक तथा राजनैतिक हिसावले अगाडि देखिदै आएको यो जिल्ला सहित्यिक क्षेत्रमा पनि उतिकै अग्रणी जिल्लाको रुपमा परिचित रहँदै आएको छ । साहित्यका सवैखाले विधामा केन्द्रसंग कुममा कुम जोड्दै आएको यो जिल्ला गजल विधामा पनि त्यति पछि देखिदैन । अन्य जिल्लालाई पछि पार्दै अगाडि वढि रहेको छ । दशौ शताब्दीमा इरानी अन्धा कवि रौदकी (अबु अब्द अल्लाह सफर इब्न मुहम्बत)बाट जन्मिएको विश्वास गरिएको यो विधा वि.स.१९४०मा मोतीराम भट्ट (१९२३–१९५३)बाट नेपालमा भित्रिएको हो । मोतीराम भट्टबाट नेपाली माटोमा भित्रिएर झण्डै चारदशक जति सुशुप्त अवस्थामा रही वि.स.२०३६ सालपछि पुनः मौलाउने अवसर पाएको गजल विधाले तेह्रथुम जिल्लामा भने आधिकारिक रुपमा वि.स.२०४६ साल पछि मात्र भित्रिने अवसर पाएको देखिन्छ । वि.स.२०४६ साल पछि भने यो विधा तेह्रथुम जिल्लामा निरन्तर रुपमा अघि वढिरहेको छ । यो जिल्लाको गजलको पछिल्लो अवस्था माथि दृष्टिगोचर गर्दा यस्तो निष्कर्षमा पुग्न सकिन्छ कि– आजको तेह्रथुमे गजल र यहाँको गजलकारिता फक्रदो अवस्थामा छ । फुल्दो अवस्थामा छ ।