डा. श्याम न्यौपाने का केही मुक्तकहरूः

Dr., Shyam, Neupane, डा. श्याम न्यौपाने, पल्लव

डा. श्याम न्यौपाने

हनुमानहरूको चर्तिकला बुझिसाध्य छैन
बोसहरूबाट हुने घोटाला बुझिसाध्य छैन
मिंयो विनाको दाइँ जस्तै छ यहाँ अचेल
कहिले टुङ्गिन्छ यो सिलसिला बुझिसाध्य छैन ।

जसले जे भन्यो त्यसैको पछि दौडने हामीहरू नै
सत्य लत्याएर भ्रमको दहमा पौडने हामीहरू नै
दोष के नै पो दिनु छ र ! अरुलाई अब
आफ्नै हातले आफ्नो कपाल खौरने हामीहरू नै ।

 

Continue reading


सबै तहका सङ्काय र कक्षाहरूमा प्रयोजनपरक नेपाली सबै तहका सङ्काय र कक्षाहरूमा प्रयोजनपरक नेपाली

dr., dhanpati, koirala, kawasoti, डा. धनपती कोइराला, pallawa, पल्लव

डा. धनपती कोइराला

वर्तमानमा पनि नेपाली भाषालाई उपेक्षा गर्ने क्रम यथावत् छ । खासगरी नेपालीहरूमा अङ्ग्रेजी र हिन्दी भाषाप्रतिको मोह दिनप्रतिदिन बढ्दै गएका कारण नेपाली भाषा सङ्कटमा परेको हो । हाम्रो मुलुक अल्पविकसित देश भएकाले शिक्षा, रोजगारी र सुख सुविधाको खोजीमा सम्भ्रान्त मुलुकहरूमा पलायन हुने क्रमसँगै नेपाल र नेपाली भाषाप्रतिको सम्मान र प्रेमभावमा पनि कमी आएको छ । एकातिर अङ्ग्रेजी बोल्न सक्नुलाई गुणस्तरीय शिक्षा प्राप्त गरेको ठान्ने प्रवृत्ति र अर्कोतिर सिङ्गो तराईमा हिन्दीलाई नेपालको सम्पर्क तथा राष्ट्रभाषा बनाउनुपर्ने माग जोडतोडले उठ्नु नेपाली भाषाका निम्ति दुःखद विषय बनेको छ ।

 

Continue reading


तिमी प्यादा हौ कि !

Dr., Bidur, Chalise, डा. विदुर चालिसे, pallawa, पल्लव

डा. विदुर चालिसे

बथानका बथान
मानिसहरूका बीचमा
उभिन सक्थेउ भने
तिमीलाई प्यादाको सुन्दर
फूल पहिराइ दिन्थे तिम्रो शीरमा

तर तिमी यति परित्यक्त थियौ
अाश्रित पनि थुकिरहेका हुन्थे
लुकिलुकि बजारहरूको चोक
अनि गल्लिहरूका कुनाहरूतिर
हराएका तिम्रा स्मृतिका अनन्त
रवाफिलो अभावहरू उपर !
गुडिरहेका हुन्थे तिम्रा सवारीहरू सँग
धूलो उडिरहेका मानमर्दनका पाझ्ग्राहरू  !

 

Continue reading


राज सक्सेनाका एकदर्जन हिन्दी मुक्तकः

Dr., Raj, Kishor, Raaj Saksena Raaj, राज किशोर सक्सेना ‘राज’, pallawa, पल्लव

राज किशोर सक्सेना ‘राज’

बेचैन हर जगह थे, हम इस जहां में आकर ।
सोए नहीं थे कब से, महलों में चैन पाकर ।
न खुली है नींद मीठी, आगोश-ए-कब्र में आ,
कितना सुकूं मिला है, छोटे मकां में आकर ।
आगोशे कब्र = कब्र की गोद

सौ बार ये लगता है किस्मत, दीवार खड़ी कर देती है ।
आसान लग रही राहों में, अवरोध अधिक भर देती है ।
पर सच यह भी दृढनिश्चय ले, साहस से आगे बढो अगर,
होचुकी बाम ये किस्मत ही, पथ को समतल कर देती है ।

 

Continue reading


व्यवस्था र राजमार्ग

Dr., Bidur, Chalise, डा. विदुर चालिसे, pallawa, पल्लव

डा. विदुर चालिसे

बाटो थ्यो बटुवाका
बीच बीचमा जाम थे
जामका हरफमा ट्राफिकका
दिनभरिका काम तमाम हुन्थे

बिहानको समय
हतार हतारको भय
दौडा दौडको स्वाँस्वाँ सास्ती
मेरो राजधानीको विशाल बस्ती
भौतारिरहेथेँ आँखा तानि तानि
ख्वप देशको विशाल फाँट भेट्न ।

 

Continue reading


डॉ. राज सक्सेना का केही हिन्दी मुक्तकहरू

Dr., Raj, Kishor, Raaj Saksena Raaj, राज किशोर सक्सेना ‘राज’, pallawa, पल्लव

राज किशोर सक्सेना ‘राज’

ऊंचे तट-बंधों से उठ कर , सागर की गहराई तक
शीर्ष कल्पना के मरुथल से,सपनों की अंगनाई तक ।
विरह-मिलन की छवियों में, मैं उलझ उलझ कर,
देख रहा हूँ सिर्फ तुम्हें बस, करवट से अंगडाई तक ।।

भरी हैं बार में बोतल, पिता और पुत्र ‘हम-प्याला’
‘दे रही साथ’ कह माता, गटकती खींच कर हाला ।
बहू भी चार सिप लेकर, ‘चिकन-फ्राईड’ बनाती है,
नया है दौर ये यारो, ‘मुकम्मिल घर’ है मधु-शाला ।।

 

Continue reading


लालटिनको धूँवा

Dr., Bidur, Chalise, डा. विदुर चालिसे, pallawa, पल्लव

डा. विदुर चालिसे

निकै चमकका साथ उज्यालिरहेका
लालटिनहरूका राता परेलाहरूमा
भूगोलका जङ्गेपिलरहरू ठडिरहेथे
अपनत्वले सिमानाको छेउछाउतिर !

वरिपरि घुमिरहेका फुसफुसे बतासले
लालटिनका प्रकाशहरू छेकिरहेथे,
साँझमा रमाइरहेका हर्षालु अधरलाई !

 

Continue reading


डा. श्याम न्यौपाने क केही मुक्तकहरूः

Dr., Shyam, Neupane, डा. श्याम न्यौपाने, पल्लव

डा. श्याम न्यौपाने

न रह्यो राष्ट्रको शान न समृद्धि भयो कुनै
न भयो जनसम्मान न अस्तित्व रह्यो कुनै
न हट्यो चाकडी प्रथा न व्यवस्था सुधार भो
दबोच्ने जनको घाँटी के यही गणतन्त्र हो ?

षड्यन्त्रको जालो कति पो टिक्ला र ! हेरौंला हामी पनि
भ्रमको लड्डु कहिलेसम्म बिक्ला र ! हेरौंला हामी पनि
आँखा चिम्म गर्दैमा संसार अँध्यारो हुँदैन बुझे हुन्छ
सत्यको बत्ती त्यसै कसरी निभ्ला र ! हेरौंला हामी पनि ।

 

Continue reading


‘टल्कने चम्चा’

Dr., Bidur, Chalise, डा. विदुर चालिसे, pallawa, पल्लव

डा. विदुर चालिसे

मानिसहरूको भीडमा
मानिसहरू थे चापाचाप बीच
उच्च रक्तचापका मनोरोगीहरू
ढलिरहेथे अप्रत्याशित निर्णयहरूसँग
अाँखा रसाइरहेथ्यो, स्वर बर्बराइरहेथ्यो
मुहारमा पोतिएका फुस्रिला कलेवरसँग !
इमान्दारको व्यथा !
उदाश बन्थ्यो जिन्दगीको
अाशातित भविश्यहरू.सँग
चम्चाहरू बजिरहेथे, बजिरहेथे –

 

Continue reading


हिन्दी गजल

Dr., Raj, Kishor, Raaj Saksena Raaj, राज किशोर सक्सेना ‘राज’, pallawa, पल्लव

राज किशोर सक्सेना ‘राज’

सुर्ख होठों पे अजाने में , इबारत लिख दी |
अपने होठों से लबेजाँ पे, मुहब्बत लिख दी |

थमगया वक्त, बुत हुई कायनात पल के लिए,
उसने जब लौट मेरे होठ पे आफत लिख दी |

लब तो खामोश रहे , टीस पैबस्त हुई सीने में,
शोख नजरों से गमे-दिल पे , शरारत लिख दी |

Continue reading


डाँ. राजकिशोर ‘राज’का हिन्दी बालकविताः

Dr., Raj, Kishor, Raaj Saksena Raaj, राज किशोर सक्सेना ‘राज’, pallawa, पल्लव

राज किशोर सक्सेना ‘राज’

बाल रचना
चलो चलें मेले हम भाई
चाचू -चाची, ताऊ – ताई,
चले गए सब, मेले भाई ।
चंदु,चम्पा, चण्डी, चन्चल,
चलो चलें मेले हम भाई ।

मेले में जाइंट व्हील पर,
बैठेंगे हम सीट लाक कर ।
निकटधरा से नीलगगन तक,
आएं जाएँ, धीरज धर कर ।
डरे जरा तो, हुई हँसाई ।
चलो चलें , मेले हम भाई ।।

 

Continue reading


डाँ. राजकिशोर ‘राज’का हिन्दी मुक्तकहरूः

Dr., Raj, Kishor, Raaj Saksena Raaj,  राज किशोर सक्सेना ‘राज’, pallawa, पल्लव

राज किशोर सक्सेना ‘राज’

जो लक्ष्य बना अपने, अभियान चलाते हैं
पथ घोर परिश्रम से, आसान बनाते हैं ।
कैसी भी पड़े विपदा,साहस जो नहीं खोते,
मस्तक पे मुकुट उनके, भगवान सजाते हैं ।।

तल्खिए-हालातेमाज़ी पर,घुमाकर कुंदनज़रों को
उठा कर दास्तान-ए-ग़म, कुरेदा बंद खबरों को ।
तिजोरी से जिगर की उठाए लफ़्ज, कुछ चुन कर,
मिलाकर दर्देदिल उनमें,लिखा है चंद सतरों को ।।

 

Continue reading


खेती गर्नेहरू

Dr., Bidur, Chalise, डा. विदुर चालिसे, pallawa, पल्लव

डा. विदुर चालिसे

व्याकुल चरा झैं
भौंतारिएर हिंडे थे
ती दुष्टमतिका पतिताहरू
आकाशका सन्ध्यासम्म ।
हरेक वर्ष वर्षिन्थ्यो वर्षा
हावा हुरी आउँथे हरेक साल
सज्जन मानिसहरूका बीचमा ।
मौसम हुन्थ्यो, फेरिन्थ्यो आफै
खेतिपाती गर्नेहरूको नामबाट
हाट बजारका बजारूहरू सँग ।
खेतिपाती गर्नेहरू !

 

Continue reading


अजम्बर गीत

Dr., Bidur, Chalise, डा. विदुर चालिसे, pallawa, पल्लव

डा. विदुर चालिसे

रमाइलो थ्यो मौसम
मौसम सदावहार उफ्रन्थ्यो
वायुका हरियाली जोवनसँग
यता थे बटुवा, उता थे बटुवा
नजरानाका तत् तत् तन्कामा
जमराका पहेंला सहेलीसँग ।

आकाश खुल्ला थ्यो ।
पन्छीहरू उड्दथे बेगले
मैतालुका अजम्बर मोहमा
त्यहाँ तिमी थियौ टिकोमा
म टालोले आँशु पुच्छदथेँ
कोक्याइ कोक्याइ नजरमा,
उनीहरू पैदलका चापहरूसँग
गाइरहन्थे आशिर्वादको गीत ।

 

Continue reading


गजल

dr. Ghdr., Ghanashyam, Neupane, Parishramee, डा. घनश्याम न्याैपाने ‘परिश्रमी’ , pallawa, पल्लवanshyam Parasarimi

डा. घनश्याम न्याैपाने ‘परिश्रमी’

म राष्ट्रभित्रका कुरा सुनाउँछु
र राष्ट्रवोदको ध्वजा उठाउँछु ।

मलार्इ हुन्न कत्ति दुःख उक्लिन
चढेर उच्च शैलमा रमाउँछु ।

तिमी विदेशियौ कताकता पुग्यौ
स्वदेशभित्र नै मजा म पाउँछु ।

 

Continue reading


उडान र प्रवेश

Dr., Bidur, Chalise, डा. विदुर चालिसे, pallawa, पल्लव

डा. विदुर चालिसे

गाउँलेहरू थे
सुधा हरिणजस्ता
ती जय जयकार गर्थे
बारबार भोकका लागि
म दैलो खोल्थेँ र चिहाउँथेँ
तिनका महान नजरहरू ।

तिनलाई म दल भन्थे
र, प्रस्ताव राख्थेँ सगर्व
ती विगतका सजल थे,
बटुलबाटुल निर्दल पराग ।
प्रस्ताव परिभाषित हुन्थ्यो,
जमिन्दारीका अकरहरूमा !

 

Continue reading


‘खाजा कि हुर्मत’ ??

Dr., Bidur, Chalise, डा. विदुर चालिसे, pallawa, पल्लव

डा. विदुर चालिसे

अपाङ्गता !
तिम्रो विवशता थ्यो
मेरो बाध्यता थे
बेलाबेला तिमीलाई देख्थेँ
जम्कामा मुसुक्क हाँसिदिन्थेँ
तिमी अप्ठेरो मानि मानि
लजाउँथ्यौ र तर्किन्थ्षौ कुनैबेला
म रबाफले रेष्टुराँमा भन्किन्थेँ
तिमी टुक्रिएका हातहरू हल्लाउँदै
खरिएर भौतारिन्थ्यौ
मेरा सजल आँखाहरू
तिम्रा निश्चल नजरहरू
किन ? कता कता हरमउँथेँ
म तिमीलाई मन पराउँथेँ
तिमी मलाई मन पराउँथ्यौ ।

 

Continue reading


मर्मिडकि चेहरा

Dr., Bidur, Chalise, डा. विदुर चालिसे, pallawa, पल्लव

डा. विदुर चालिसे

म समुद्र थेँ
समुद्र विहिन थेँ
तिमी समुद्र थ्याै
समुद्रमा थ्याै
हामी परी थियाैँ
तिमी जलको, म थलको !

म हेर्दथेँ तिम्रो चेहरा
उही चेहरा एेनामा
अाफैलाई देख्दथेँ घरिघरि
बालुवाको खगर छेउ
समालिन्थेँ अाफैमा
मृत नालाको खँगारभित्र
र, उड्दथेँ हिमालको काखमा ।

 

Continue reading


दूतावासकाे याैनलिला

Dr., Bidur, Chalise, डा. विदुर चालिसे, pallawa, पल्लव

डा. विदुर चालिसे

मातृभूमि !
बन्द सिमाभित्र थ्याै ।
शालिन शक्तिमा रमाउँथ्याै ।
शाहसी पुर्खाकाे धरा
पाखुरामा चम्चमाउँथ्याै ।
चमत्कारमा रमाउँथ्याै
अजीर्ण मनहरूका पलेँटीमा
याैवना सल्बलाउँथ्याै ।
मेराे अादर्श थियाै ।
म युग पुरूष थेँ,
उमरका मधुशालामा
लठ्ठिएका नग्न नशालुहरू
तिम्राे अस्तित्वकाे मन्दिरमा
दूतावासकाे याैनलिला छ ।

 

Continue reading


निर्णय साभार

Dr., Bidur, Chalise, डा. विदुर चालिसे, pallawa, पल्लव

डा. विदुर चालिसे

तिमी काण्ड थियौ
म प्रकाण्ड थिएँ
तिमी न्यायको नेतृत्व गर्थ्यौ
म निर्णयको साभार गर्थेँ
भुलचूक छिद्राहरूमा
इच्छाहरू जागृत गरेथ्यौ
सलामि प्राप्त निंद्राहरूमा
अाकाङ्क्षाहरू उद्घाटित गरेथ्यौ
म तिमीलाई खुव नियालेर हेर्थेँ
र, तिम्रो सुन्दरतामा प्रताडित हुन्थेँ ।

 

Continue reading