वसन्त पराग

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

(नयाँ वर्षको शुभकामना सहित वसन्तोपहार)
कविका कविता दमदार खुले
नवयौवनका मधुमास फुले ।
रसराग पराग पिए जसरी
मधुमास मनाउँछ दिव्य चरी ।।१

वनका लतिका नव-कोकिलका
अधुरा निमुखा अब लेख्छु कथा ।
कति छन् दिलमा अनमोल खरी
सरिता नव निर्मल नाद परी ।।२

 

Continue reading


बूढीगंगा अब त जाग !

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

बूढीगंगा बग बग तिमी छालमा छाल गन्दै
पाखा बस्ती विकट वनमा चेतना प्रेम भर्दै ।
डोल्मा भन्छिन् मन मन कथा वेदना छन् दुखेका
साक्षी बस्छ्यौ कति दिन तिमी आँसुका मात्र भाका ।।

आशा बोकी जुलु पनि यहाँ घुम्दछिन् मार्तडीमा
तिम्रै बाटो शिर उपरमा चुम्दछिन् शैल छाना ।
कैयौं बाटा सुख र दुखका प्रेमका छन् कहानी
आफै नै छौ करुण दिलकी शील सैपाल रानी ।।

 

Continue reading


बूढीगंगा अब त जाग !

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

बूढीगंगा अब त जाग !
बूढीगंगा बग बग तिमी छालमा छाल गन्दै
पाखा बस्ती विकट वनमा चेतना प्रेम भर्दै ।
डोल्मा भन्छिन् मन मन कथा वेदना छन् दुखेका
साक्षी बस्छ्यौ कतिदिन तिमी आँसुका मात्र भाका ।।

आशाबोकी जुलु पनि यहाँ घुम्दछिन् मार्तडीमा
तिम्रै बाटो शिर उपरमा चुम्दछिन् शैल छाना ।
कैयौं बाटा सुख र दुखका प्रेमका छन् कहानी
आफै नै छौ करुण दिलकी शील सैपाल रानी ।।

 

Continue reading


चाँदनी अर्यालका केही मुक्तकहरूः

Chandani, Aryal, चाँदनी अर्याल, pallawa, पल्लव

चाँदनी अर्याल

मुक्तक– १,
नीति नियम कानून सबै लत्याएर गए
मनपरीतन्त्र चल्दा ढुकुटी बत्याएर गए
जुनैयोगी आएपनि कानै चिरेका भने झैं
आमाको चोक्टा लुछी हड्डी मिल्काएर गए ।

मुक्तक– २,
ग्याँस पाइप पानी जहाज चाहिएन सरकार
पुरा नहुँदै भत्किने सडक चाहिएन सरकार
दिएर सपना छुने चन्द्रमा हामी जनतालाई
गरिवीले त नून समेत पाइएन सरकार ।

 

Continue reading


कवि केशवराज आमोदी र ढुण्डीराज अर्यालका काव्य संवाद:

Keshav, Raj, Aamodi, केशवराज आमोदी, pallawa, पल्लव

केशवराज आमोदी

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

ढुण्डीराज अर्याल
लाखौं स्वप्न सजाएर यात्रामा निस्किएँ जब
यही माटो सुँघी बास्ना फनक्क फर्किएँ तब ।
कुञ्जमा कविता बोल्छन् माधुरी मन्द मोहिनी
चरीका लयमा मस्ती आल्हाद खोज्छु मै पनि ।।
*
केशवराज आमोदी
वनको सपना साँची वनमा रम्न आतुर-
वनमै खुल्छझैं लाग्छ शिव सत्य र सुन्दर ।
हेरे खुल्छ स्वयं आफैं वनको स्वप्न सौरभ
हरियो वनमा नाच्दा अथाह हुन्छ गौरव ।।

 

Continue reading


वैदिक परम्परा र नारी

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

आफ्नै आँगनमा जुही मखमली फुल्छन् बडो प्रेमले
लाखौं प्यार समेट्न सक्छ ममता पूर्वीय संसारले ।
मेरो वेद सुसेल्छ कान्ति लयमा नारी ऋचादर्शिनी
सूर्या मन्त्र उपासिका र ऋषिका हुन् रोमशा शाश्वती ।।

हुन् गार्गी विदुषी समस्त गरिमा शास्त्रार्थ गर्ने जन
नारीकै महिमा छ आर्यकुलमा यी विद्वताका धन ।
मान्छेका गुण बिर्सिदैन युगका ती चेतनाका स्वर
भक्ति ज्ञान विवेक उत्तम कला नारी स्वयं ईश्वर ।।

 

Continue reading


प्रेम र उत्तरआधुनिक शैलीको अनुपम संयोजन अविश्रान्त

Chandrawati, Aryal, चन्द्रावती अर्याल, pallawa, पल्लव

चन्द्रावती अर्याल

समीक्षित कृति

अविश्रान्त (२०७५) अम्बिका अर्यालको पहिलो उपन्यास हो । यस उपन्यासमा शाश्वत प्रेमलाई मुख्य विषयवस्तु बनाइएको छ । विशेषगरी युवावस्थाको प्रेममा दिनानुदिन बढ्दै गएको भोग्य प्रवृत्तिलाई यसले मुख्य समस्याका रूपमा उठाएर त्यस्तो आत्मिक प्रेमलाई अजरामर बनाउने सन्देश प्रवाह गरेको छ यसले जो कोहीलाई कलात्मक र कौतुहलपूर्ण पाठमार्फत वासनात्मक नभएर भावनात्मक र निस्वार्थी प्रेमको पाठ सिकाउन सफल भएको छ । यसमा प्रेमरुपी सुन्दर फूललाई बुन्ने धागो सुन्दर मात्र नभएर सुगठित देखिन्छ । विशेषगरी उत्तरआधुनिक समयमा विकसित भएको साहित्य लेखनको नवीन प्रवृत्ति त्यो धागो बनेको छ ।

Continue reading


गजल

Chandani, Aryal,चाँदनी अर्याल, pallawa, पल्लव

चाँदनी अर्याल

जसले जीवन पायो जहाँ त्यसमाथिनै लात किन?
जन्मदाताकै मुटु बेचि गर्दैछौ घात किन?

छाती एउटै आमाको काख एउटै हुँदा हुँदै
तिमी ब्राहमण बैश्य क्षुद्र इत्यादि यि जात किन?

हिमाल ,पहाड,तराइ सबै हाम्रो साझा घर
अंशबण्डा लगाउने संबिधनमा बात किन ?

 

Continue reading


चाँदनी अर्यालका केही हाइकूहरू

Chandani, Aryal,चाँदनी अर्याल, pallawa, पल्लव

चाँदनी अर्याल

हे भगवान !
म तातेको देखेर
पानी पर्दै छ ।

विचार गर
मेरो वेदना भित्र
बाढीको वेग ।

अल्लारे कुरा
मनको खुलदुली
पसिना बग्दै ।

 

Continue reading


गजल

Parwati, Pabati, Khanal, Aryal, पार्वती खनाल अर्याल, pallawa, पल्लव

पार्वती खनाल अर्याल

तिमी चोर थियौ कि सज्जन थाहै भएन ,
मेरो तन लियौ या त मन थाहै भएन ।

मन र मुटु थर्किर्यो समिपमा आउँदा
भूँइचालो या तिम्रो कम्पन थाहै भएन ।

सोचेँ केवल म तिम्रो तिमी मेरो नै हुन्छौ
खै कसरी हल्लीयो यो वदन थाहै भएन ।

 

Continue reading


‘उ नसामा थियो …..’

Chandani, Aryal, चाँदनी अर्याल, pallawa, पल्लव

चाँदनी अर्याल

उ नसामा थियो म हेर्दै थिएँ
मनमा थोरै डरका साथ
उसको नजरबाट आफूलाई छिपाइकन
उ बर्बराउँदै थियो ,भन्दै थियो
अमेरिका, बेलायत, स्वीटजरल्याण्ड अनि फ्रान्सका कुरा
बेरोजगार, खाडीमूलुक आदि आदि
उसको यो स्मृतिपटलमा सायद,
जन्मभूमि सँगको तुलना पर्याप्त थियो
मैले निधो पाइन
उसको समीपमा सर्दै सर्दै झस्किएँ
किनकी उ त नसामा छ
फेरि चूपचाप बसें,उसलाई सनिरहें–

 

Continue reading


शिशिरको माया मीठो

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

शिशिरको माया मीठो वैशाखको पानी
आरु फुल्न थाले सखा चुलबुले नानी
धर्ती मेरो फुल्ला अब जाडो घट्दै जाला
पियारीको गला राम्रो साइतको माला ।

डाँडाकाँडा रुखासुखा पतझर बेला
वैरागी भै हिडेका छन् मायाकै छ खेला
न्याउलीको न्या हो न्या हो मायालुको आँखा
उजाड नै मीठो लाग्छ शिशिरको पाखा ।

 

Continue reading


ध्रुवसत्य बताइदे !

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

आर्यघाट छ के हाल कति व्यस्त तँ खट्दछस् ?
मान्छेको जुनि यौटे हो जलाइ खाग पार्दछस् ।
ब्रम्हनालसँगै प्राण जिन्दगी रित्तिए पनि
सिङ्गै अस्तित्व माटोमै जीवनी सकिए पनि ।।

न्याय जोख्ने तराजु होस् चितामाथि चढाउँछस्
धनी गरीब जो आओस् लास भन्दै जलाउँछस् ।
के गरिस् पनि सोध्दैनस् चुपचाप डढाउँछस्
सानो ठूलो तँ भन्दैनस् प्रीतिको ज्वार बाल्दछस् ।।

 

Continue reading


नाममा के छ खै ?

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

नाममा के छ खै ? नाम सङ्केत हो
नाम नै कर्म हो कर्म नै राम हो ।
नाममा जीवनी नाममै चिन्तन
कामका पाखुरा नाममा कीर्तन ।।

नामले सृष्टिको दृष्टि नै फेर्दछ
कामले नामको अर्थ पर्गेल्दछ ।
कर्मको धर्म हो नाम अर्थ्याउने
कामले नाममा प्रीति अग्ल्याउने ।।

 

Continue reading


गजल

Parwati, Pabati, Khanal, Aryal, पार्वती खनाल अर्याल, pallawa, पल्लव

पार्वती खनाल अर्याल

कहाँ बाच्न सक्छन् माछा? पोखरीमा पानी बिना ।
त्यसै कहाँ चल्छ जीवन कथा अनि कहानी बिना ।

तिम्रो साथको अपेक्षा छ सधैं यस्तै मिलोस् कालु,
निद्रा हराउँछ अचेल तिम्रो हातको सिरानी बिना ।

सयपत्री ,मखमली ,लालीगुराँस मुस्कुराउदाँ
कोपिलामै झर्नु जाती जसोतसो जवानी बिना ।।

 

Continue reading


जङ्गलका पात्रहरू

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

कैयौं दिन बिते यस्तै निराशाभित्र छिन्छिन
नौलो कार्य कतै छैन संवृद्धि म त देख्दिन ।
बिहानी राप नै छैन उषा छैन उराठ छ
सूर्यमा कान्ति नै छैन शंकाको अनुहार छ ।।

ऐजेरु जाल बुन्दैछ हाँगा सुक्दै झरे कतै
रुखमा पात नै छैन जरा पत्थरमा कठै ।
सिंह शिकार गर्दैछ लुछाचुँडी छ स्यालको
ब्वाँसाले जिउँदै लुच्छ कल्चौँडो अग्र भागको ।।

 

Continue reading


सम्झेर आफ्नै घर

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

आमाको पटुकी अहा ! हृदयको मातृत्व पोल्टा भरि
साँच्चै सुन्दर चाँदवाग जननी भूस्वर्गकी हुन् परी ।
आफ्नै प्यार सुगन्ध चिन्न नसकी दौडेर कुद्ने पर
साथी फर्क न फर्क देशतिर नै सम्झेर आफ्नै घर ।।

काला ती कनिका मकै मयलका टाला सधैँ खोज्दछन्
थैलीका खुजुरा सुका डबलले ऐश्वर्य सम्झाउँछन् ।
पाक्चे काफल छैन खै मरिसक्यो धारा सुक्यो मास्तिर
साथी फर्क न फर्क देशतिर नै सम्झेर आफ्नै घर ।।

 

Continue reading


शारदी मौसम

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

आऊ आऊ शरद ऋतुको मादमा जून चुम्न
कोशेली छन् सुन झिलझिले टल्किएका बिहान ।
लाली छर्छिन् रमरम सुधा मत्मते मात लाग्ने
मुर्झाएका मन तरुलता जीवनी प्यार जाग्ने ।।

लाखौं तारा सगरभरि छन् चाँदनीका तिलस्मी
मातेकी झैं झुमझुम धरा साँझमा दिव्य रश्मि ।
धर्ती जस्तै अब मखमली फूल गोदावरीमा
बास्ना भर्ने सुललित उषा जादुयी या कलामा ।।

 

Continue reading


गजल

Parwati, Pabati, Khanal, Aryal, पार्वती खनाल अर्याल, pallawa, पल्लव

पार्वती खनाल अर्याल

चिनी पाए पछि नून भुल्नेहरू
सुख पाए पछि गुन भुल्नेहरू

सुन–सानमा प्यारो थियो मुरली
ड्रमसेट पाए पछि धून भुल्ने हरू

कति स्वार्थी छ हजुर यो दुनिया
डन्लप पाएपछि उन भुल्नेहरू

 

Continue reading


नाङ्गै हिडौँ सगौरव

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

छोटा छोटा धुजाधाँजा लुगा लगाउँदा मजा
देखिने भित्र जामामा सुहाउँछ अझै मजा ।
फाटेका छिद्रमा प्वाल आँखीझ्याल कलैकला
स्वतन्त्रता यही नै हो भोगौँ यौवन चञ्चला ।।

पाखेहरू उतै रुन्छन् पखेरा खेतका गरा
डोकेहरू उतै चुम्छन् आदर्श रीतका कुरा ।
ढिँडो र सिस्नुको खोले खानेको बुद्धि के छ र ?
ब्यूटिपार्लरमा थाइ मसाज रुप सुन्दर ।।

 

Continue reading