‘औंला’

Laxman, Aryal, लक्ष्मण अर्याल,pallawa,पल्लव

लक्ष्मण अर्याल

बिहे भएको धेरै वर्षसम्म उनले सन्तान सुख भेट्टाएनन् । सुख नभेटिनुका कारणहरू धेरै हुन सक्थ्यो तर सबैको औंला एकैतिर तेर्सियो — प्रियम्वदा ।प्रियम्वदा पनि दुःखी थी । वेलावेलामा आफूतिर तेर्सिरहने औंला जायज हो या नाजायज खुट्याउन चाहान्थी । कतिपटक त उसले आफ्ना हजुरलाई बिन्ती बिसाई पनि — “ए हजुर, डाक्टर भेटौं र सल्लाह लिऊँ । विज्ञानको सुविधा उपयोग गर्नुपर्छ ।” उनी मानेनन् कारण उनको भित्री मनको कुनाले पनि उसैतर्फ औंल्याइरहेको थियो ।

 

Continue reading


गजल

Parwati, Pabati, Khanal, Aryal, पार्वती खनाल अर्याल, pallawa, पल्लव

पार्वती खनाल अर्याल

नेपालमा कोलाहल र निकै चमत्कार भयो
बृध्दा अनि बालिका नभनी बलत्कार भयो ।

भत्ता जोगाउने खेलमै छ संषद भवन
जनताको पिडा नै नदेख्ने सरकार भयो ।

असुरक्षित कञ्चनपुर घोषणा हुदै गर्दा
पोखरामा पनि सुरक्षा कै हा–हाकार भयो ।

 

Continue reading


उपाधि, सम्मान र विभूषण

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

चाहिन्नन् पदवी विभूषण कुनै सम्मानका खातिर
तक्मा सुन्दर स्वर्णका पदकले झुक्दैछ मेरो शिर ।
छैनन् उच्च कला पुरस्कृत कतै खोटो छ रारा पनि
फेवामा किन चाहियो जलपको सन्त्रास लाग्ने जुनी ।।१

आमाको मन खिन्न हुन्छ कसरी थापूँ अलङ्कार म
साँच्चै इज्जत धान्छ के रहरले रुञ्चे कलाकार म ।
लेकाली सुन प्याउली र पसिना फैलाउने ज्ञान खै ?
पाखा पर्वत टारमा पदकका उत्कृष्ट सम्मान खै ?? २

 

Continue reading


पार्वती खनाल अर्यालका केही मुक्तकहरूः

Parwati, Pabati, Khanal, Aryal, पार्वती खनाल अर्याल, pallawa, पल्लव

पार्वती खनाल अर्याल

सामन्तको निर्मूल पार्न हामी उठ्नु पर्छ ,
गाउँ, बस्ती तराई, पहाड सबै जुट्नु पर्छ
दाईजो प्रथा छाउपडी पुरै अन्त्य गर्न
स्वफूर्त चेतना सागरको मूल फूट्नु पर्छ ।।

संविधानका बूँदाहरू राम्रोसँग संसोधनमा आ छ र ?
बलत्कारी, हत्यारालाई फाँसी दिने उल्लेख भा छ र ?
सत्ताधारी ठूलावडाकै हाली – मुहाली हुने कानुनमा
भ्रष्टलार्इ सजार्इं र बफादरीलार्इ उपहार लेखा छ र ?

 

Continue reading


अनिता अर्याल नेपालका मुक्तकहरूः

Anita, Aryal, Nepal, Hetauda, अनिता अर्याल नेपाल, pallawa, पल्लव

अनिता अर्याल नेपाल

हजूर आमा गाँउनु हुन्थ्यो विरह तीजका गीतमा
स्वतन्त्रता खोज्नु हुन्थ्यो आमा गाँउदै सबका हीतमा
हामीले पनि जनताका आवाज मिसाइ गीत गायौं
संस्कृति जोगाउ है छोरी नभुल्नु नि पश्चिमा रीतमा ।

मेरो माया तिमीलाई बोझ लाग्न थाले देखि
तिम्रो मनमा नयाँ चाह जाग्न थाले देखि
मोडेकी हूँ मैले यात्रा एक्लो गोरेटोमा
विश्वास तोडी तिम्रा पाइला भाग्न थाले देखि ।

 

Continue reading


श्रीपति कुलगौरव

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

लोकनाथ महापूज्य हुन् श्रुतिधर वाक् मणि
रेश्मिराज तपस्वी र लाटोसाथी शिरोमणि ।
दुर्गाप्रसाद ज्ञाता हुन् काव्यमर्मी सुधाकर
प्रसादी कुलको मात्र त्याग मेरो कहाँ छ र ?१

अर्याल कुलको वंश अर्जै हो मूल थात्थलो
गुल्मेली मर्भुङे पुर्खा श्रीपति घरको बलो ।
खाँबो गाडेर सत्यार्थ लोककल्याणमा सदा
गीताकै दर्शना पुज्ने कर्मशील सु- सर्वदा ।।२

 

Continue reading


म र मेरो कुशे औँशी

Ambika, Aryal, अम्बिका अर्याल, pallawa, पल्लव

अम्बिका अर्याल

बाबा, यसपालि पनि कुशे औँशी आयो रे गाउँमा
सहरमा त खै आएकै थाहा पाइन्न
यो मात्रै कहाँ हो र बा
यहाँ चाडपर्व कहिले आउला कसैलाई सोच्ने फुर्सद
अहँ कसैलाई छैन
बरु भाषा र साहित्यप्रेमीले
खै के आशामा हो
मोतीजयन्ती मनाएर
फेसबुक र पत्रिकामा केही स्थान ओगट्छन्
तर
जन्मदिने पिताको यादमा
कोही घोरिए कि भनेर नियाल्छु म
आँशुले छऔपिदिए दृश्यहरू
यसपालि पनि यहीँ अल्झिएँ भन्ने बोधपछि–

 

Continue reading


‘मेरो प्राकृतिक डिम्पल’

Ambika, Aryal, अम्बिका अर्याल, pallawa, पल्लव

अम्बिका अर्याल

मेरो डिम्पलको पासोमा नपर तिमी
डिम्पलको खाल्डोको शक्ति कति छ
डुबेपछि उत्रनै नसकौला
प्यास मेटाउने मात्र होइन
अमन होला
तिमीलाई थाहा छ नि
डुबेकालाई उतार्ने होइनन्
शिखरमा पुगेकालाई पछार्ने पाइन्छन् यहाँ
झिना मसपना पासामा परेर
जीवन बर्बाद नपार
मैले भनिन र बारम्बार
तर तिमी
यही खाल्डोमा जाकियौ रे
मलाई दोष दिँदै हिँड्छौ रे
अनि त्यही डिम्पलको जालमा पारी भन्दै
मलाई सराप्दै हिँड्छौ रे
बेलामा सजग हुनु भनेकै होइन र?

 

Continue reading


मलामी बचेराहरू

Preeti, Aryal ,प्रीती अर्याल, pallawa, पल्लव

प्रीती अर्याल

फक्रदै गरेका नाबालक बचेराहरू
डोका भरि स्वर्णिम युगको
गह्रौ भारी बोकेर
जिन्दगी रुपि घाउँ भरि
आत्मियताको मलम लाउदै
तछाड मछाड गदै ।

पत्थरहरूको बगैचामा दौडिरहेका थिए
खेलिरहेका थिएपत्थरको तिखा नजरबाट
ईश्याका बाछिटाबाट लुकामारि खेल्दै हिडेका ती बचेराहरू
निलाम्य भएर खसेको एउटा कुरूप पत्थरसगै ठोकिन्छ
र चिच्याउदै मुछित भएर पछारिन्छ ।

 

Continue reading


ढुण्डीराज अर्यालका जोर कविताः

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

१) हाम्रो शान हाम्रो गौरव
मेरो देश पहाड खोँच छहरा सौन्दर्यको संगम
अग्ला शान बिहानका हिमचुली छन् स्वर्ण झैं चम्चम ।
खुल्छन् चाँद मुसुक्क हाँस्छ हिउँमा संगीत बज्छन् घरि
डाँफे नाच्छ हिमाल हाँस्छ वनमा कालिज हुन् उर्वशी ।१

रारा सुन्दर प्याउली सुनचरी हुन् स्वर्गकी अप्सरा
फोक्सुण्डो घर देश घुम्छ अहिले संकल्पमा कन्दरा ।
फेवामा म छु पोखरा हृदयमा छन् अन्नपूर्णा धुरी
गंगासागर बुन्न खोज्छ मिथिला सद्भावना मञ्जरी ।।२

 

Continue reading


छन्दमा जीवन

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

छन्द जीवनको भाका छन्द नै ब्रम्ह सिर्जना
सुसेलीमा बगेको छ छन्दको लय मूर्च्छना ।
गाउँ पाखा पखेराले छन्दमा गीत गाउँछन्
छन्दमै मुटु फोक्सोले सारेगम बजाउँछन् ।।१

छन्दमा चन्द्रमा घुम्छन् छन्दमै वायुमण्डल
छन्दमा सास फेर्दैछौं जीवनी चाल चल्मल ।
कालिदास यतै घुम्छन् शाकुन्तल सुसाउँछ
छन्दमा भानुभक्तको घाँसी पो गुन्गुनाउँछ ।।२

 

Continue reading


‘काठमाडौं’

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

काठमाडौं तँ होस् पापी स्वार्थी जाली र निष्ठुर
अरूको पसिना सित्तै खाने तँ सुन तस्कर ।
धुलो धुवाँ उडाएर वायुपङ्खी त नर्कट
ढुङ्गा हृदयमा जोड्ने कलाकार तँ कंकट ।।१

ढिलासुस्ती महामस्ती कुम्भकर्ण प्रतीक तँ
हिलाम्मे खेत झैं बाटो ठेक्का दे धान रोप्छु म ।
मेलम्चीको कुलो खन्दै काकाकुल बनेको तँ
दाताको आशमा ढुक्दा झिंगा झैं झोल माथि तँ ।।२

 

Continue reading


वैशाख फर्की किन आउँदो हो ??

Sirjana, Aryal, Adhikari, Adhikary, सृजना अर्याल अधिकारी, pallawa, पल्लवDhading

सृजना अर्याल अधिकारी

यो घामछाया अनि मेघ पानी
बाढी र वर्षा सरि जिन्दगानी
सम्झेर छाती कति चर्किँदो हो
वैशाख फर्की किन आउँदो हो ?

पानी परोस् या त चलोस् बतास
हुन्थे सबै ती दिन रात खास
खाटो बसेको खत बल्झिँदो हो
वैशाख फर्की किन आउँदो हो ?

 

Continue reading


‘आमा’

Dhundi, Raj, Aryal, ढुण्डीराज अर्याल, pallawa, पल्लव

ढुण्डीराज अर्याल

आमा हुन् मुटु ढुक्ढुकी हृदयकी निश्वार्थ लेख्ने खरी
आमा हुन् लय गण्डकी मधुरिमा संकल्प धाैलागिरि ।
आमाका पद पाइला मनभरी टाँसेँ र गाँसेँ जब
साँच्चै सुन्दर काखको मधुरता सम्झेर आएँ अब ।।१

स्वप्नामा पनि देख्छु स्नेह ममता पोख्दै हिडेकी तिमी
उज्यालो नहुँदै हिमाल सुषमा लाली बनेकी तिमी ।
मेरो लेक पहाड जङ्गल छटा मुस्कानका माधुरी
आमाकै लय छन्दमा कुसुमका फुल्छन् मुना चाँचरी ।।२

 

Continue reading


अनिता नेपाल का केही मुक्तकीय टुक्राहरूः

Anita, Aryal, Nepal, अनिता अर्याल नेपाल, pallawa, पल्लव

अनिता अर्याल नेपाल

दुबै मुटु बराबरी धड्किए पो मजा
एकअर्का बीच नजर अड्किए पो मजा
त्यो मन कतै बहकिएर सयर गर्न खोज्दा
संझी मलाई चस्स छाती चर्किए पो मजा ।।

मनको यो तार छिने देखि मौन छु
र स्वार्थी दुनिया चिने देखि मौन छु
नसम्झनु शान्ति मेरो मौनतालाई
तिमी सँग आसु किने देखि मौन छु ।।

 

Continue reading


‘वैशाख फर्की किन आउँदो हो’

Sirjana, Aryal, Adhikari, Adhikary, सृजना अर्याल अधिकारी, pallawa, पल्लवDhading

सृजना अर्याल अधिकारी

यो घामछाया अनि मेघ पानी
बाढी र वर्षा सरि जिन्दगानी
सम्झेर छाती कति चर्किँदो हो
वैशाख फर्की किन आउँदो हो

पानी परोस् या त चलोस् बतास
हुन्थे सबै ती दिन रात खास
खाटो बसेको खत बल्झिँदो हो
वैशाख फर्की किन आउँदो हो !

 

Continue reading


हाम्रो पितृसत्तात्मक सोच!

Srijana, Aryal, Adhikai, सृजना अर्याल अधिकारी, pallawa, पल्लव

सृजना अर्याल अधिकारी

श्रीमती उवाच:
हे प्यारा तनमा छ दर्द अति नै लौ के भयो के भयो
छाती कम्मर ढाड कोख सबमा चस्केर दुख्दो भयो
दुख्छन् यी पिँडुला कठै! कटकटी खायो असाध्यै भयो
गर्दा मालिस तेलले यदि कतै हुन्थ्यो कि वा यो निको

श्रीमान उवाच:
गर्छेस् स्वाङ अलच्छिनी तँ जहिल्यै आएर मेरो घर
लोग्ने साथ हुँदा बिमार जहिल्यै सन्चो कहाँ हुन्छ र!
लाजै छैन नकच्चरी कति कुरा गर्छेस् र लोग्नेसित
स्वास्नीको शुश्रुषा गरेर म बसूँ? गर्छेस् कि बेइज्जत

 

Continue reading


गजल

Kamal, Aryal, कमल अर्याल 'धादिङ्गे', pallawa, पल्लव

कमल अर्याल ‘धादिङ्गे’

घर बनाएको छु रहरमा यतै बगरमा ।
म कसरी आउनु साथी तिम्रो शहरमा ।

म फर्कनु निकै खतरा छ बगर बाट ,
सिसाको झ्याल ढोका छ घर घरमा ।

बगिरहे पछि पसिना पुछिएन निधारको ,
बरु लुकेर आँसु खुब पुछियो डरै डरमा ।

 

Continue reading


आलस्य महिमा

srijana, aryal, adhikari, सृजना अर्याल अधिकारी‎ , pallawa, पल्लव

सृजना अर्याल अधिकारी‎

मीठा सुन्दर भावना मगजमा आएर घुम्दा पनि
“लेख् लेख् लेख्ँन छिटो भनी कलमले हैरान गर्दा पनि
मेरा हातहरू समाइ यसरी आलस्य आईकन
बिस्तारा तिर लान्छ भन्छ-“अब सुत्” लोरी सुनाईकन

हेरौं पुस्तकमा तथापि उसले आँखा उसै लाउँछ
नौलो क्यै जब हुन्छ फेसबुकमा आएर ब्यूँझाउँछ
धन्दा काम यता बसे कति उसै पर्दैन गर्नै भनी
मोड्यो ध्यान कता कता अधमले मोडिन्न भन्दा पनि

 

Continue reading


सचिन प्रयास अर्यालका मुक्तकहरू

सचिन प्रयास अर्याल

मनकॊ कुरा भनु भने बि-जायर जान्छकी।
अनि तिम्रॊ कॊमल मन दु-खायर जान्छकी।
अह म चाहान्न तिम्रॊ मन दुखाउनलाई!
बरु नभनेर जिन्दगी क-टायर जान्छकी।

मेरॊ बारेमा उस्ले सॊधे रुदैछरे भनिदिनु।
तिमि आउछौ कहिले भनि कुर्दैछरे भनिदिनु।
बुझ्छिन हॊला अबत मेरॊ पिडा ब्यथाहरू!
आशु झार्दै तिम्रॊ तस्बिर छुदैछरे भनिदिनु।

 

Continue reading