श्रीराम श्रेष्ठ

साहित्यको सबैभन्दा प्राचीन विधा कविता हो । नेपाली साहित्यमा कविता लेख्नेहरूको उपस्थिति बाक्लै छन् । त्यसो त कवितालाई मन पराउने पाठक भने सीमित नै छन् । अन्य विद्याको पुस्तकको तुलानामा कमै बिक्छन् कविताका पुस्तक । तर पनि कविता लेख्ने र कविताका पुस्तक नै प्रकाशन गर्ने जमात बाक्लै छ । यसै माहोलमा होमिएका छन् लालबहादुर गुरूङ आरोही । लालबहादुर गुरूङ आरोही पुरानो नाम होइन नेपाली साहित्यमा । वि.स. २०३० सालमा नुवाकोट जिल्लाको गर्ेर्खुमा जन्मेका उहाँ स्नाकत्तोरमा भाषा साहित्यका एक विद्यार्थी हुन् ।

Continue reading →

श्रीराम श्रेष्ठ

वि.स.१९८६ असोज बिजया दशमीको दिन विराटनगरमा पिता हिरण्यनाथ र माता हाटकेशरीदेवी घिमिरेको कोखबाट जन्मिएका माइला छोरा भवानी घिमिरे नेपाली साहित्यको क्षेत्रमा चर्चित ब्यक्तित्व हुन् । उहाँको मृत्यू २०६६ भदौ ४गते भएको थियो तर्सथ उहाँ अहिले हाम्रा सामू हुनु हुन्न । साहित्यका साथै पत्रकारिता, प्रशासनीक, शिक्षण र राजनैतिक क्षेत्रमा लामो समयदेखि क्रियाशील रहेका घिमिरे एक बहुआयमिक ब्यक्तित्व थिए । उहाँबाट हामीले यथेस्ट मात्रामा शिक्षा लिन सक्दछौं ।

Continue reading →

सरूभक्त

श्रीराम श्रेष्ठ

सरूभक्त नेपाली साहित्यका सार्वाधिक क्रियाशील सर्जकको रूपमा सुपरिचित नाम हो । वि.सं. २०१३ भाद्र तीजको दिन कास्की जिल्लाको बागबजार पोखरामा पिता गणेशबहादुर श्रेष्ठ र माता लक्ष्मी श्रेष्ठका सुपुत्रका रूपमा जन्मनुभएका उहाँले नेपाली साहित्यका कविता, नाटक, उपन्यास, कथा र संस्मरण जस्ता विधामा सशक्त रूपले कलम चलाउनुभएको छ । उहाँको कृति र नाम नसुन्ने मान्छे नेपालमा कमै होलान् ।

Continue reading →

श्रीराम श्रेष्ठ

आर्थिक विपन्नताका कारणले तथा सुखसयलका लागि विदेशतिर सहेर गर्ने जमात नेपालको सन्दर्भमा   दिनानु दिन बृद्धि भएको देखिन्छ । विदेशको खास गरेर अमेरिका जाने नेपालीहरू प्रायः जसो शिक्षित ब्यक्तिहरूको प्रस्थान हुने गरेको छ । नेपालमा रहेर साहित्यमा कलम चलाउनेहरू विदेशमा गएर काहाँ चुप लागेर बस्न सक्छन् र ! उदाहरणका लागि पदम विश्वकर्मालाई लिन सकिन्छ । विदेशमा रहेर पनि नेपाल र नेपाली साहित्यप्रति समर्पित हुनु भनेको आफूलाई मुलुकको प्रेमप्रति गँासिएको ममता हो ।

Continue reading →

शिद्धिचरण श्रेष्ठ

श्रीराम श्रेष्ठ

सिद्धिचरण श्रेष्ठ नेपाली साहित्यमा बिशेषत खण्डकाव्यकारको रूपमा चिनिन्छ । उनको जन्म वि.सं. १९६९ जेष्ठ ९ गते शुक्ल पञ्चमीको दिन ओखलढुङ्गामा भएको थियो । सिद्धिचरणका बुवा बिष्णुचरण श्रेष्ठ जागिरको क्रममा ओखलढुङ्गा पुगेर त्यही घरबास गरेर बसेका थिँए । उनी सातवर्षो उमेरमा काठमाडौँ आई दरवार हाइस्कुलमा आठौ श्रेणीसम्म पढे । त्यसपछि पढाई छाडी घरमै स्वाध्ययन गरे । नेपाल कै तत्कालिन प्रसिद्ध महाविर स्कुलमा शिक्षक समेत बनेर अध्यापन गराए । मानवीय संवेदनाका मार्मिक भाव संयोजन गरी अन्याय अत्याचारको बिरूद्धमा सिर्जित उनका कवितामा राष्ट्र, राष्ट्रियताप्रति आस्था, जन्मभूमिको माया र निम्नवर्गप्रति आगाढ स्नेहको भाव अभिव्यक्ति नै उनको प्रमुख विशेषता हो ।

Continue reading →

महाकवि पं. नरेन्द्रनाथ रिमाल

श्रीराम श्रेष्ठ

नूहा कोट श्रीभैरवी शिखरको, फेदी महा त्रीशुल गङ्गा तरिणि पार्क ठेरि
गिरिमा, घर हो रिमालै कुल लेफटेन् श्री कुलदीपका अति गुणी छोरा
दीनानाथ भया वेवासका दुइ फूल छोडि ति सुवास हुँदा त सर्ग गया जेठा
ता हुँ नरेन्द्रनाथ पछिको हो काशी नाथै पनि …….
-नरेन्द्रनाथ रिमाल)
महाकवि नरेन्द्रनाथ रिमालको जन्म वि.सं. १९३७ साल अश्विन शुक्ल महाअष्टमीका दिन नुवाकोट जिल्लाको चारघरे गाविस माझकठेरीमा भएको थियो । यिनी लप्टन कुलदीप रिमालका नाती तथा प. दीनानाथ रिमालका जेष्ठ सुपुत्र हुन् ।

Continue reading →

विशेश्वरप्रसाद कोइराला

श्रीराम श्रेष्ठ

विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला – वि.स. १९७१ – २०१९ ) नेपाली साहित्यमा मनोविज्ञानलाई र्सवप्रथम प्रवेश गराउने अगुवा प्रयोक्ता हुन् । बि.स. १९७१ भाद्र २४ गते तदनुसार सन् १९४१ सेप्टेम्बर ८ का दिन भारतको बनारसमा बुबा कृष्णप्रसाद कोइराला र माता दिव्या कोइरालाको कोखबाट जन्मेका हुन् – विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला । कृष्णप्रसाद कोइरालाकी प्रथम पत्नीको मृत्यु प्रसवकालमा भएको थियो । त्यही घटना विश्वेश्वरको आमा दिव्या कोइरालामा पनि घट्न पुग्दा शल्य चिकित्सा गर्नु परेको थियो ।

Continue reading →